AYÇA CAN · HAKKIMDA
YOLUMU İÇERİDEN ANLATIYORUM
— Mezun olduğumda sorduğum soruların cevabını bulamadım. Şimdi o cevapları, aynı yoldan geçen gençler için ben veriyorum. Biyoloji lisansının ardından biyomedikal mühendisliği yüksek lisansı yapıyorum; 19 kişiyle birebir mentorluk çalıştım, 800'den fazla kişi embriyoloji webinarıma dahil oldu.
İçeriden Bi'olog
DÖNÜŞÜM HİKÂYEM
Yolun düz olduğunu söylemek isterdim. 12. sınıfta hedefim veterinerlikti. YKS'de istediğim puanı alamayınca biyolojiye yöneldim — ilk seçimim değildi, ama öyle başladı.
Lisans boyunca laboratuvarda çok zaman geçirdim: ISO standartlarına göre biyouyumluluk testleri yaptım, gen aktarım yöntemleri üzerine çalıştım, bir yara örtüsü malzemesi geliştirdim. Ama asıl dikkatimi çeken kısım orası değildi.
Sanayi-Ar-Ge işbirliği kuracak projeler için yapılan toplantılarda, o projeleri anlatmak için insanlarla konuşurken kendimi daha canlı hissediyordum. Bunu fark etmem lisansın son senesine denk geldi.
Şunu net söyleyeyim: laboratuvarın kötü bir yer olduğunu düşünmüyorum, orada öğrendiğim her şeye hâlâ değer veriyorum. Sorun şuydu: saatlerimi dış dünyaya kapalı bir şekilde, deney başında geçirmek istemiyordum.
Ben anlatarak, konuşarak, bir şeyi başkasına aktarırken var oluyordum.
Erken fark etmek, geç fark etmekten daha ucuza geliyor.
Bunu fark etmek bir şeydi, hayatımı ona göre çevirmek başka bir şey. O geçiş yüksek lisansımın ilk senesinde oldu. İçeriden Bi'olog da tam o dönemde doğdu.
Bu hikâyeyi anlatmamın sebebi şu: sana “hep böyle net bir yolum vardı” demiyorum. Aksine yanlış hissettiğim yerde kalmadım, ama onu fark etmem de kabul etmem de zaman aldı.
Mentorluğun bana göre en değerli tarafı da bu: erken fark etmek, geç fark etmekten daha ucuza geliyor.
Sen de bir yerde takıldıysan, bir soruyla başlayabiliriz.
BANA EŞLİK EDENLER
Buraya tek başıma gelmedim. Yolun farklı noktalarında bana eşlik eden insanlar var; isimlerini vermeden anlatayım — çünkü asıl önemli olan onların unvanı değil, bana ne öğrettikleri.
Başlangıç Noktası Akademi'nin “Etkili Genç Lider” programındayken, bir vakıf yönetim kurulu üyesi mentörüm oldu. Ondan öğrendiğim şey karar verme değildi — karar vermeden önce doğru soruları sormaktı. Bir odaya nasıl gireceğini, bir fikri nasıl savunacağını, kimseyi ezmeden nasıl net konuşulacağını onunla geçirdiğim zamanlarda öğrendim.
Ona hep böyle diyorum, çünkü ilişkimiz bir danışmandan fazlasıydı. Bilimsel titizliği, bir sonucu yayımlamadan önce kaç kere sorgulaman gerektiğini, aceleye getirmenin bedelini ondan öğrendim. Araştırmacı kimliğimin temelinde o var.
Kendi yayın ve dağıtım ağını sıfırdan kurmuş biriydi ve bana sesimi nasıl bir ürüne dönüştüreceğimi, bir bölümü nasıl kurgulayacağımı, dinleyiciyle nasıl bir bağ kuracağımı gösterdi. Podcast'i “konuşmak” değil “üretmek” olarak görmeyi ondan öğrendim.
İçeriden Bi'olog'u yapay zekayla nasıl büyüteceğimi düşünürken, kariyer alanında People & AI Enablement üzerine çalışan, büyümeyi nörobilim ve pozitif psikolojiyle birlikte ele alan biriyle çalıştım. Ondan öğrendiğim şey, teknolojiyi insana rağmen değil, insanı merkeze koyarak kullanmaktı.
Dublaj ve diksiyona çok genç yaşta başladım, ilk hocam çok duayen bir seslendirmendi. Bana işin tüm mutfağını öğretti — bir metni nasıl okuyacağımı değil, sesimi nasıl kullanacağımı ve o sesin arkasında durmaya nasıl cesaret edeceğimi. Bugün bir podcast kaydına oturduğumda ya da kameraya bakıp bir şey anlattığımda, o özgüven hâlâ ondan.
Beşi de bana aynı şeyi farklı şekillerde gösterdi: iyi bir mentör, sana cevabı vermez — cevabı nasıl arayacağını gösterir. Şimdi ben de aynısını yapmaya çalışıyorum.